Međutim, nakon Oluje, 12. i 13. augusta 1995. godine, srpske snage su krenule u snažan protunapad na područje Grahova kako bi pokušale povratiti Knin i prekinuti hrvatske komunikacije. Ponavljamo tekst objavljen prošle godine
Iako je Hrvatska za četiri dana bijesno razbila srpsku teritoriju i drastično promijenila geostratešku sliku, u noći sa 12. na 13. avgust 1995. godine, kod Grahova, Srbi su krenuli u prvi veći kontranapad nakon sloma Martićeve paradržave. Snage za kontranapad Ratko Mladić to je bila posljedica operacije Vaganj 95, koja je trebala početi 5. avgusta 1995. godine, kako bi Srbi stvorili uslove koji bi obezbijedili vojnu održivost Republike Srpske i tzv. Republike Srpske Krajine. U operaciji je trebalo da učestvuje do 80.000 boraca hrvatskih i bosanskih Srba. Oluja ju je zahvatila za jedan dan.
Operacijom Vaganj Srbi su planirali da izvedu istovremeni napad iz pravca Banja Luke u pravcu Kupresa i Livna i iz pravca Podrinja i istočne Hercegovine prema dolini Neretve i Metkoviću. Istovremeno će se vršiti pritisak na opkoljeno područje Bihaća pod kontrolom Armije BiH, koje je osvojeno krajem 1994. godine, spriječeno akcijama HV-a i HVO-a „Zima ’94. U Bosanskom Petrovcu 30. jula 1995. godine održan je sastanak na kojem su dva komandanta Vojske Srbije i Vojske komandanta Vojske Srbije Ratko Mladić. Dušan Lončar iz Knina. Prisutni su bili i obavještajni pukovnik Mihajlo Knežević iz Knina i generali VRS Manojlo Milovanović, Momir Talić, Boško Kelečević, Milan Ninković, Momir Zec, Radivoje Tomanić, Milan Gvero, Zdravko Tolimirpredsjednici opština Banja Luka, Drvar, Bosanski Petrovac, Bosanski Grahov, Srbobrana, Mrkonjić Grad, Ključ, Sanski Most, komandanti brigada iz 2. kk ‘VRS’, te iz vrha Republike Srpske. Biljana Plavšić.
POVJERLJIVI DOKUMENTI
360°
U arhivi tajne službe dosije iz 1971. godine koji je najavljivao agresiju Krajine i Srbije na Hrvatsku
Do napada nikada nije došlo jer je Hrvatska Olujom preduhitrila zajedničke srpske snage. Međutim, u noći sa 12. na 13. avgust Srbi su krenuli u kontranapad kod Grahova. U tri dana intenzivnih borbi bili su uključeni artiljerija, avijacija, oklopnici i saboteri. Udarne trupe bosanskih Srba predstavljale su Druga drinska pješadijska brigada, 65. zaštitni puk i 10. diverzantski odred. Razlog za srpski kontranapad bio je zauzimanje važnog prijevoja Derala, kako bi potom ušli u Grahovo i tako ostvarili položaje za dalje napredovanje prema Livnu i Kninu.
Prvog dana teških borbi, snage HV-a imale su 20 mrtvih i 50 ranjenih pripadnika, ali su svoju nadmoć nad srpskim snagama dokazale upornom odbranom i brzim kontranapadom, koji je počeo prije 9 sati istog dana. Glavni teret odbrane i protunapada 13. augusta iznijela je 141. brigada HV-a, koja je u tri dana akcije imala 15 poginulih vojnika. General Rahim Ademi je svojevremeno rekao da je napad Vojske Republike Srpske bio snažan i odlučan, a njihove snage su u jednom trenutku uspjele presjeći komunikaciju Knin-Grahovo i staviti 141. brigadu u težak položaj. Situacija se mijenja dolaskom 7. gardijske i Hrvatska kreće u protunapad 14. avgusta.
