[{“img”:”\/img\/vijesti\/2026\/08\/genetski_modifikovane_bebe1.jpg”,”full”:”\/img\/vijesti\/2026\/08\/genetski_modifikovane_bebe1.jpg”,”caption”:””,”bg”:”1c1b28”}]
Američke tehnološke kompanije i investitori iz Silicijske doline usmjeravaju značajna finansijska sredstva u bioinženjering i genetsku modifikaciju, pokrećući globalnu debatu o etici, eugenici i komercijalizaciji ljudskog genoma. U centru ove kontroverze nalazi se kompanija Nucleus Genomics, kao i startup Preventive, čije aktivnosti izazivaju oštre reakcije naučne i javne zajednice.
Komercijalna ponuda i genetska optimizacija
Kompanija Nucleus Genomics, koju je osnovao Kian Sadeghi uz podršku investitora poput Petera Thiela i Alexisa Ohaniana, ponudila je tržištu paket pod nazivom IVF+ po cijeni od 30.000 dolara. Ovaj program obuhvata kompletno sekvenciranje DNK oba roditelja i analiza do 20 IVF embriona, nudeći korisnicima uvid u potencijalne genetske osobine.
Dok se standardni medicinski pregledi fokusiraju na otkrivanje teških oboljenja, Nucleus Genomics promoviše koncept “genetske optimizacije”. Pored procjene rizika od bolesti, platforma korisnicima prezentira podatke o osobinama poput visine, težine, pa čak i koeficijenta inteligencije (IQ). Kritičari i genetičari upozoravaju da su poligenski rezultati za složene osobine — poput inteligencije ili mentalnog zdravlja — naučno neprecizni jer zanemaruju ključne faktore okruženja.
Zaobilaženje propisa i uređivanje genoma
Dok Nucleus Genomics radi na selekciji postojećih embriona, startup Preventive — u koji su investirali Sam Altman i Brian Armstrong — odlazi korak dalje razvojem tehnologije za direktno uređivanje genoma (gene-editing). Obzirom na to da je stvaranje genetski modifikovanih beba zabranjeno u SAD-u i mnogim drugim državama, istraživanja se preusmjeravaju na jurisdikcije s blažim regulatornim okvirom, poput Ujedinjenih Arapskih Emirata.
Zagovornici ovih tehnologija tvrde da je cilj iskorenjivanje teških nasljednih bolesti, dok protivnici ističu da se granica između preventivne medicine i eugenike sve više briše, pretvarajući buduće potomstvo u komercijalni proizvod.
Preuzeto sa: www.slobodna-bosna.ba
