Vlada Federacije BiH zatražila je od Vijeća ministara Bosne i Hercegovine da hitno imenuje nove članove Upravnog odbora Nezavisnog operatora sistema (NOS) iz Federacije, iako su najmanje dvoje od četiri predložena kandidata – Matej Marijanović i Ivana Primorac – u direktnom sukobu interesa.
Krajem februara ove godine, federalna Vlada pozvala je Vijeće ministara da “bez odlaganja” izvrši ova imenovanja radi, kako se navodi, “zaštite institucionalnog legitimiteta i stabilnosti upravljanja prijenosnim sistemom”.
– Vlada Federacije BiH ocjenjuje da donošenje odluka koje se odnose na izbor i imenovanje nove uprave, kao i pokretanje i provođenje postupaka javnih nabavki sa dugoročnim finansijskim implikacijama, u periodu produženog mandata može predstavljati prekoračenje diskrecionih ovlaštenja i odstupanje od principa savjesnog upravljanja, te da može proizvesti pravne i finansijske posljedice po NOS BiH i njegove vlasnike – stoji u zaključku Vlade od 25. februara koji je upućen Vijeću ministara na hitno postupanje.
Rješenje o prijedlogu za imenovanje članova NOS-a objavljeno je u Službenim novinama FBiH nekoliko mjeseci ranije, u novembru 2025. U Rješenju se navodi da se za članove UO NOS-a iz Federacije na mandatni period od pet godina predlažu sljedeći kandidati: Selma Grebović, Irfan Turković, Matej Marijanović i Ivana Primorac.
Prema Etičkom kodeksu Nezavisnog operatora sistema, Marijanović i Primorac su u sukobu interesa. Kodeks propisuje da članovi Upravnog odbora ovog tijela za vrijeme obavljanja funkcije “ne mogu da imaju bilo kakav udio u vlasništvu ili finansijski interes, kao ni da budu članovi organa upravljanja pravnog subjekta koji ima dozvolu da učestvuje bilo u kojoj aktivnosti u elektroenergetskom sektoru BiH”. Također, ne mogu biti “članovi organa upravljanja ili predsjednici skupštine i drugih tijela, kao ni da budu zaposleni u pravnim subjektima koji su poslovni partneri NOSBiH-a”.
Matej Marijanović zaposlen je u JP Elektroprivreda HZHB. Ovo preduzeće je jedan od glavnih korisnika prijenosne mreže kojom upravlja NOSBiH – dakle, nalazi se u poslovnom odnosu sa NOSBiH-om, što Etički kodeks jasno definira kao sukob interesa.
Ivana Primorac radi u Elektroprijenosu BiH a.d. Banja Luka koji također ima direktan poslovni i tehnički odnos s NOSBiH-om, što je definisano Zakonom o prijenosu, regulatoru i operatoru sistema BiH (“Službeni glasnik BiH”, br. 35/04). Elektroprijenos BiH je pravni subjekt koji je s NOSBiH-om vezan i ugovorno i tehnički, te direktno učestvuje u procesu prijenosa električne energije. S obzirom da Primorac dolazi iz tog sistema, jasno je da njen profesionalni angažman može uticati na objektivnost i nepristrasnost pri donošenju odluka unutar NOSBiH-a, čime se dovodi u pitanje nezavisnost i funkcionalna odvojenost sistema.
Sam postupak provođenja konkursa za izbor kandidata za Upravni odbor NOS-a iz Federacije pratile su brojne utvrđene nepravilnosti. Iz Ministarstva vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH u svom dopisu upućenom federalnoj Vladi upozorili su na povredu načela zakonitosti i transparentnosti jer se prilikom konkursne procedure Vlada pozvala na stari Zakon o sukobu interesa u institucijama BiH koji više ne važi. Osim toga, iz Ministarstva su ukazali da je prvobitno objavljeni javni oglas bio povučen, a zatim ponovo objavljen bez obrazloženja, te kako postoje nekonzistentnosti u kriterijima za izbor kandidata koje su međusobno kontradiktorne. Ministarstvo je na koncu zaključilo da su „prilikom sačinjavanja akata izvršeni propusti koji izazivaju pravnu nesigurnost“ te da bi provođenje postupka po takvim aktima nužno dovelo do otvaranja žalbenih postupaka i mogućeg poništenja konkursa. Preporučili su poništenje javnog oglasa i pokretanje novog postupka u skladu sa važećim zakonom.
Međutim, bez obzira na sve ove činjenice, iz Vlade Federacije insistiraju da Vijeće ministara “bez odlaganja” imenuje navedene kandidate.
Interesantna je i biografija tećeg predloženog kandidata za UO NOS-a, Irfana Turkovića. Turković je bivši prodekan Elektrotehničkog fakulteta u Sarajevu blizak SDP-u koji je hapšen 2016. godine zbog nezakonitog pokušaja grupe – čiji je bio član – da zemljište na atraktivnoj lokaciji na Marindvoru, u centru Sarajeva, ustupi privatnoj firmi “Lake” kao protuuslugu za renoviranje zgrade ETF-a. Vlasnik kompanije “Lake” bio je Nedžad Bubica, brat bivšeg ministra saobraćaja KS Jusufa Bubice.
Odluke koje se trenutno donose u vezi s NOS-om imaju širi značaj koji daleko nadilazi samo pitanje imenovanja članova Upravnog odbora, posebno u kontekstu aktuelnog upisivanja imovine Elektroprivrede BiH u vlasništvo Elektroprivrede HZHB. Insistiranje federalne Vlade na imenovanju u upravu NOS-a kandidata direktno povezanih s elektroenergetskim kompanijama, i to uprkos jasno utvrđenom sukobu interesa i proceduralnim nepravilnostima, dio je šireg obrasca u kojem se upravljačke pozicije u energetskom sektoru nastoje staviti pod politički i interesni utjecaj. Iako se radi o formalno odvojenim procesima, oba slučaja otvaraju isto pitanje – kontrole nad ključnom energetskom infrastrukturom i resursima u Federaciji.
Preuzeto sa: istraga.ba
