Ratko Mladić je prema navodima preminuo u Hagu, porodica traži da bude prebačen u Srbiju, a žrtve kažu: “Za dželata Bosne nema milosti…”
Zdravstveno stanje Ratka Mladića, bivšeg komandanta Vojske Republike Srpske (VRS) osuđenog na doživotnu kaznu zatvora zbog genocida i ratnih zločina, drastično se pogoršalo. Prema riječima njegovog sina Darka Mladića, koji se poziva na izvještaje ljekara iz Haga, ostalo mu je još samo nekoliko sedmica života. Kako tvrdi, porodica je obaviještena da se dio njegove terapije prekida jer se smatralo da više nije efikasna i da je ušao u terminalnu fazu bolesti. Posljednje informacije govore da je Mladić prikovan za krevet, da jedva govori i da postoji veliki rizik od najgoreg ishoda. Supruga i sin otputovali su u Hag da ga posete u, kako kažu, njegovim poslednjim danima, a da pritom ne odustaju od borbe za prelazak u Srbiju.
Borba za život ili pravna taktika?
neizvjesna završnica oko zdravstvenog stanja osuđenog ratnog zločinca kulminirala je proteklih sedmica, a porodica je tvrdila da nije u mraku o tome šta se dešava. Darko Mladić je za Radio-televiziju Republike Srbije rekao da su od haških lekara dobili pismeni izveštaj da će Mladić prekinuti deo terapije jer je neefikasna i da “bukvalno umire”. Porodica je posebno zabrinuta jer im, kako kažu, nije objašnjeno o kojoj se terapiji radi, zašto se prekida, niti koji je ljekarski konzilij donio odluku.
Zločini u SREBRENICI
360°
Zločinac umro u mukama: “Ratko Mladić mi je dao čokoladu. A onda mi je ubio oca”
– Rečeno nam je da mu je preostalo vreme izmereno za nekoliko nedelja, ali se nadamo da će Tribunal postupiti kao i u slučaju mnogih drugih pred mojim ocem i dozvoliti da on bude prebačen u Srbiju, kako bi porodica bila sa njim svaki dan poslednjih dana – rekao je Darko Mladić za RTS.
Zahtjev za Mladićev transfer nije nov. Njegovi advokati, uz podršku Vlade Srbije, koja je dala garancije, tražili su njegovo privremeno puštanje na slobodu ili premeštaj na lečenje iz humanitarnih razloga. U posljednjem podnesku su naveli da je Mladić dugo bio prikovan za krevet ili invalidska kolica, te da je nakon nedavnog razgovora sa sinom, tokom kojeg je doživio sumnju na moždani udar, gotovo potpuno izgubio sposobnost govora. Dvojica ljekara ocijenili su njegovo stanje kao izuzetno teško, uz visok rizik od neposredne smrti. Međutim, udruženja žrtava i preživjelih oštro se protive svakoj ideji puštanja na slobodu, smatrajući to “pravnom taktikom”, a ne humanitarnim zahtjevom, te podsjećaju da je Mladićeva odbrana godinama trpila slične pokušaje. Međunarodni sud pravde u Hagu uporno je odbijao ove zahtjeve, uključujući i onaj iz jula 2025. godine, uz obrazloženje da njegovo stanje ne ispunjava kriterije “akutne terminalne bolesti” i da mu se u pritvoru pruža sva neophodna i adekvatna medicinska njega. Sudija Graciela Gatti Santana zatražila je novu nezavisnu procjenu njegovog zdravstvenog stanja.
HOĆE LI BITI SLOBODNI?
360°
Mesar želi da umre kod kuće. Formirao nezavisnu komisiju za Ratka Mladića
Život u ‘zlatnom kavezu’ Sheveningena
Od hapšenja 2011. godine, Ratko Mladić boravi u Pritvorskoj jedinici Ujedinjenih nacija (UNDU) u Scheveningenu, predgrađu Haga. Reč je o zatvoru sa visokim bezbednosnim standardima koji se nalazi u okviru holandskog zatvorskog kompleksa, ali ima svoju administraciju. Zatvorenici, uključujući Slobodana Miloševića i Radovana Karadžića, smešteni su u pojedinačne ćelije sa sopstvenim sanitarnim čvorom.
Na raspolaganju su im zajedničke prostorije, biblioteka, teretana i mogućnost učešća u sportskim i umjetničkim aktivnostima. Omogućen im je pristup televizijskim programima i štampi iz njihovih matičnih zemalja, ali pristup internetu nije zabranjen. Posebna pažnja se poklanja zdravstvenoj zaštiti. Pritvorska jedinica ima sopstvenu medicinsku ustanovu sa doktorom opšte prakse i pomoćnim osobljem, koje pruža osnovnu i hitnu medicinsku pomoć. S obzirom na visoku prosječnu starost pritvorenika, paradoksalno, mnogi od njih se čak i poprave po dolasku zbog redovnog i kvalitetnog zbrinjavanja.
U slučaju potrebe za specijalističkim pregledima ili procedurama, zatvorenici se prevoze u najbolje holandske bolnice. Ova činjenica je ključni argument suda prilikom odbijanja zahtjeva za puštanje na slobodu – da Mladić dobiva sveobuhvatnu njegu i da ne postoji liječenje na drugom mjestu, koje mu već nije dostupno u Holandiji.
Put od mladog oficira do dželata Bosne
Rođen 1942. godine u selu Božanovići kod Kalinovika, u tadašnjoj Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, Ratko Mladić odrastao je u sjeni Drugog svjetskog rata. Njegov otac Neđo, pripadnik jugoslovenskih partizana, poginuo je 1945. godine u napadu na selo ustaškog poglavnika Ante Pavelića, tačno na Ratkov treći rođendan. Nakon osnovne škole, Mladić je radio kao limar u Sarajevu da bi 1961. godine ušao u Vojnoindustrijsku školu u Zemunu. Vojnu akademiju završio je 1965. godine i iste godine postao član Saveza komunista Jugoslavije, gdje je ostao do njegovog raspada.
Karijeru je započeo u Jugoslovenskoj narodnoj armiji (JNA) u Skoplju kao najmlađi vojnik u svojoj jedinici. Brzo je napredovao, pokazao se kao sposoban oficir. Septembra 1976. godine diplomirao je na Komandno-štabnoj akademiji u Beogradu sa najvišom ocenom. Krajem 1980-ih postao je pukovnik, a 1991. je postavljen za zamenika komandanta u Prištini u vreme porasta tenzija na Kosovu. Pravi uspon, koji će ga odvesti na optuženičku klupu, počeo je raspadom Jugoslavije. U junu 1991. preuzeo je komandu nad 9. korpusom JNA u Kninu, koji je vodio operacije protiv hrvatskih snaga. U maju 1992. godine, mjesec dana nakon proglašenja nezavisnosti Bosne i Hercegovine, imenovan je za komandanta Glavnog štaba novoosnovane Vojske Republike Srpske (VRS), funkcije koja je rukovodila najstrašnijim zločinima u Evropi nakon Drugog svjetskog rata.
Opsada Sarajeva i genocid u Srebrenici
Mladićevo ime je neraskidivo vezano za dva najmračnija poglavlja rata u Bosni i Hercegovini. Njegove snage su već 2. maja 1992. godine blokirale Sarajevo, prekinuvši opskrbu vodom, strujom i hranom. Tako je započela najduža opsada jednog grada u modernoj istoriji ratovanja. Gotovo četiri godine stanovnici Sarajeva bili su izloženi nemilosrdnom granatiranju i snajperskoj vatri, a više od 10.000 duša, uključujući stotine djece, smješteno je u hladni grob. Mladić je bio arhitekta te terorističke kampanje.
Ne, zločin koji je postao sinonim za njegovo ime dogodio se u julu 1995. godine u Srebrenici, “zaštićenoj zoni” UN-a. Nakon što su njegove trupe preplavile enklavu, naredio je sistematsko odvajanje i pogubljenje muškaraca i dječaka Bošnjaka. U danima koji su uslijedili, više od 8.000 ljudi je ubijeno, a njihova tijela bačena u masovne grobnice. Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) je taj masakr pravno okarakterisao kao genocid, a Mladić je kao vrhovni komandant proglašen najodgovornijim. Njegov nadimak “Krvari iz Bosne” postao je globalno poznat, a kao jezičko svjedočanstvo njegove dvoličnosti i okrutnosti ostao je snimak iz Srebrenice na kojem “daje život” civilima dok njegovi vojnici pripremaju masakr.
Šesnaest godina u bijegu i konačna pravda
Nakon što ga je MKSJ u julu 1995. optužio za genocid, zločine protiv čovječnosti i kršenje zakona i običaja ratovanja, Mladić je nestao. Uspješno je izmicao pravdi punih šesnaest godina. U početku se krio uz pomoć snaga bezbednosti srpskih i bosanskih Srba, a jedno vreme je čak i slobodno živeo u Beogradu. Nakon hapšenja Slobodana Miloševića 2001. godine, Mladić je otišao u potpuno ilegalište.
Njegovo skrivanje postalo je najveća prepreka Srbiji na putu ka Evropskoj uniji, što je njegovo hapšenje postavilo kao ključni uslov za nastavak pregovora. U godinama koje su uslijedile kružile su razne glasine – da je viđen na fudbalskoj utakmici u Beogradu, da se krio u svom ratnom bunkeru kod Han Pijeska, pa čak i u Moskvi ili Grčkoj. Ponuđena je nagrada za informaciju koja bi dovela do njegovog hapšenja, koja je narasla na deset miliona eura. Konačno, 26. maja 2011. uhapšen je u ranim jutarnjim časovima u kući svog rođaka u selu Lazarevo u Srbiji. Prilikom hapšenja koristio se lažnim imenom Milorad Komadić. Izručen je Hagu, a suđenje mu je počelo u maju 2012. U novembru 2017. proglašen je krivim po deset od jedanaest tačaka optužnice i osuđen na doživotni zatvor, što je Žalbeno vijeće potvrdilo u junu 2021. godine.
Očev pištolj i porodična tragedija
Dok je Mladić umirao u Bosni, u njegovoj porodici se dogodila tragedija koja je, tvrde mnogi, ostavila dubok trag na njega. U martu 1994. godine, njegova 23-godišnja ćerka Ana Mladić, student medicine, pronađena je mrtva u porodičnoj kući u Beogradu. Izvršila je samoubistvo omiljenim pištoljem svog oca, onim koji je dobio kao najbolji u svojoj klasi na vojnoj akademiji. Motiv nikada nije sa sigurnošću utvrđen, ali spekulacije su se odvijale u dva glavna pravca.
14 godina u bekstvu
360°
Dok je Mladić bježao, njegova kćerka se ubila njegovim omiljenim pištoljem
Prema jednoj teoriji, Ana je bila pod ogromnim psihološkim pritiskom nakon što je saznala za razmjere zločina koje je njen otac počinio u Bosni u medijima ili tokom posjete Moskvi, i nije mogla da se nosi s tim saznanjem. Druga teorija kaže da je bila u vezi sa mladićem koji je poginuo na bojnom polju, a za njegovu smrt je okrivila njegovog oca, koji se prema navodima protivio njihovoj vezi. Sam Ratko Mladić nikada nije prihvatio da mu je ćerka izvršila samoubistvo. Do kraja je tvrdio da je ubijen, odbacujući svaku pomisao da će ona, njegova draga, oduzeti sebi život zbog njegovih postupaka.
