Slobodana Miloševića i njegovu suprugu Miru Marković zvali su “kuco” i “maco”. “Mačka” je, međutim, bila tigrica
Čedomir Jovanović ispričao je hrvatskom novinaru zapanjujuću anegdotu o vezi Slobodana Miloševćija i Mirjane Marković Milošević, “žene sa cvijetom u kosi”.
Došavši sa policijom u Miloševićevu vilu kako bi ga uhapsili i predali Hagu, Jovanović je zatekao prilično hladnokrvnog bivšeg predsednika, koji je od njega tražio jedan ustupak.
„Molim vas, pustite me da idem malo gore“, rekao je Milošević, a zatim dodao: „…i obećavam vam da će sve biti u redu“.
Grozničavo pomisli Jovanović. Šta ako se čovjek ubije? Biće krivi i on i policija i država. Neće pobjeći, nije sposoban za to, a ne može ni da skoči s poda. Odlučio je da ga pusti. Nakon nekog vremena, Milošević se vratio, kao što je i obećao. Jovanović nije mogao da odoli da mu ne postavi pitanje koje ga je mučilo – šta je dođavola radio tamo gore?
„Prao sam Mirinu kosu“, rekao je Milošević. U tom trenutku vjerovatno zna, ili barem osjeća, da ide na put s kojeg se neće vratiti.
Njega i Miru zvali su “kuco” i “maco”. “Mačka” je, međutim, bila tigrica. Prema autoritativnim mišljenjima, maca je bila ključni krivac za nesreće koje su prvo zadesile Srbiju, a potom se prelile i na ostatak Jugoslavije, izazvavši teška, ali i nepotrebna krvoprolića. Američka sociološka statistika pokazuje da su brakovi iz interesa jači i stabilniji od onih napravljenih iz ljubavi; ljubav traje 16 meseci, a kamata traje do smrti. Međutim, teško je pobjeći od utiska da ni dvoje ljudi koji se vole, niti dvoje koje vezuje interes, ne mogu biti tako fatalno, čvrsto povezani kao oni koji spajaju dvije komplementarne grupe simptoma. Ne dva fizičara, dva tijela ili novčanik, već dvije povezane traume, mogu biti formula vječnog zajedničkog života. Malo je mesta u istoriji ostavilo tako jake dokaze za tu tezu kao u slučaju Miloševića. Njihov odnos se u političkoj psihopatologiji opisuje kao savršena simbioza dvije duboko traumatizirane ličnosti, koje su ostale neodvojive od susreta u srednjoj školi do smrti.
Slobodan Milošević pretrpio je teške porodične traume (i otac i majka su izvršili samoubistvo) dok Mira Marković bila je ćerka Vere Miletić, žene tragične sudbine. Deo kruga „crvenih Požarevca“, Vera je na početku rata, kao i njena rođaka, otišla u partizane. Zdenka Paunović iz DavoraTitova sekretarica i ljubav maršalova života. Partizani su 1943. godine Veru poslali u okupirani Beograd, ali nije imala sreće i policija ju je uhapsila. Dali su ga na liječenje ozloglašenom Boško Bećirevićkrvnika antikomunističkog resora, koji ju je ubjedljivo pobijedio, pa je Vera izdala mrežu ilegalaca i simpatizera, među kojima je bio i šef dosijea tajne policije. Janko Jankovićkoji je sarađivao sa partizanima. Godinu dana pre raspada veze sa Momom Markovićem, rodila je Miru. Nakon izdaje, prebačena je u banjski logor i strijeljana, stekavši žig izdajnika koji nije izblijedio ni nakon rata. Ta trauma je snažno obeležila život Miloševićeve supruge.
Zdenka Paunović, rodom iz Davora, obećala je da će skinuti ljagu sa svog imena, ali ju je smrt spriječila u toj misiji. Mira je kasnije tvrdila da je njena majka bila žrtveno jarac partijskih intriga. Postoje teorije da i drugi visoki zvaničnici, kao npr Petar Stambolić (koja se takođe krila u Beogradu), napravila propuste ili izdala, a krivica je svaljena na nju, kako bi se zaštitio budući visoki kadar nove države. Njen otac, Moma Marković, proglašen je – s druge strane – narodnim herojem, a nakon rata je bio na visokim položajima. Bio je predsednik Vlade Srbije, savezni ministar zdravlja, urednik Borbe… ali nije brinuo o ćerki. Cvijet koji je Mira nosila u kosi bila je to počast njegovoj majci, žigosanoj, možda oklevetanoj izdajici – jedina sačuvana njena fotografija bila je ona sa cvijetom u kosi.
Mira Marković je bila ta koja “nosi pantalone u kući”. Moćni Milošević je u njoj video boga, iako je imao ljubavnicu, slavnu srpsku glumicu i pevačicu, ženu izuzetne lepote. Mnogi misle da je upravo Mirjana usmerila Miloševića ka rigidnom komunizmu, a kasnije i ka destruktivnom nacionalizmu, kako bi obezbedila opstanak na vlasti. Dok je on formalno obnašao funkciju predsjednika, ona je iz sjene, preko svoje stranke JULY (Jugoslovenska levica) i zloglasne novinske stupce, diktirali su političke čistke, zapošljavanje, pa čak i politička ubistva. Njihova apsolutna lojalnost jedni drugima rezultirala je izolacijom Srbije, ratovima i ekonomskim kolapsom.
Postali su moderni sinonim za politički par koji je sopstvenu patologiju pretvorio u kolektivnu tragediju za milione ljudi. Milošević je umro u zatvoru, Mira u Rusiji, gde je dobila politički azil. Zvali su je neki od novinara Lady Macbethprema Šekspirovoj antijunakinji, bolesno ambicioznoj ženi čija je nemilosrdna težnja za moći oboje uništila. Pretpostavljam da svi znaju radnju priče: Macbeth je hrabar ratnik, ali opterećen moralnim sumnjama i strahom od izdaje. Njegova žena je hrabra i beskrupulozna. Optužuje ga za kukavičluk kako bi ga natjerala da ubije kralja Duncana. Njihova moć proizlazi iz zajedničke tajne i krvlju stečenog trona, ali ta ista moć postaje njihov krvnik. Ali stvari se mijenjaju: jednom kad okusi krv, Macbeth postaje sve okrutniji i izoliraniji, dok žena puca pod teretom svoje savjesti.
U porodici Milošević nikada nije proradila savest. Neutaživa glad za moći uništava samu srž čovječanstva, ostavljajući za sobom samo ludilo i prazninu.
