Rusija je upotrebila svoju raketu srednjeg dometa Orešnik u napadu na zapadnu Ukrajinu, javila je u petak novinska agencija TASS, pozivajući se na rusko Ministarstvo odbrane.
Rusija je tokom noći izvela snažan raketni napad na Ukrajinu, a cilj je bio Kijev, a među projektilima je korišćena i balistička raketa. Orašar. Iako su ukrajinske vlasti prvobitno provjerile da li je ovo oružje zaista slučaj, ubrzo je stigla potvrda iz Moskve.
🇷🇺🇺🇦 Nebo u Lavovu sija različitim bojama nakon ruskog napada na Orešnik. pic.twitter.com/NrcvDCJ04m
— Heyman_101 (@SU_57R) 9. januara 2026
Komanda ukrajinskog ratnog vazduhoplovstva saopštila je da je u napadu korišćena izuzetno brza raketa, koja je, prema procenama, dosegla skoro 13 hiljada kilometara na sat. Bilo je i upozorenje o lansiranju sa ruskog vojnog poligona Kapustin Jar, poznatog kao jedno od glavnih uporišta sistema Orešnik. Kako prenosi Reuters, raketa je takođe bila raspoređena na teritoriji Belorusijebliskog ruskog saveznika.
Raketa Orešnik je prvi put korišćena u novembru 2024. godine, kada je Rusija njome gađala ukrajinski grad Dnjepar. Zatim ruski predsednik Vladimir Putin izjavio je u televizijskom obraćanju javnosti da se radi o novoj konvencionalnoj raketi srednjeg dometa. On je naglasio da projektil leti brzinom od 10 maha, odnosno više od dva i po kilometra u sekundi, te ustvrdio da trenutno ne postoji efikasan način odbrane od takvog oružja.
Putin je tada tvrdio da je napad bio usmjeren na veliki vojno-industrijski kompleks u Dnjepru, gdje se proizvode projektili i drugo oružje. Dan nakon napada on je rekao da će se nastaviti testiranje Orešnika, uključujući dalju upotrebu u borbenim uslovima, prenosi BBC.
Vojni stručnjaci ističu da je ključna karakteristika ove rakete njena brzina, koja drastično skraćuje vrijeme reakcije protivvazdušne i protivraketne odbrane. ruski vojni analitičar Ilja Kramnik On je ocijenio da je riječ o raketi nove generacije, koja je na gornjoj granici srednjeg dometa, dometa između 2.500 i 3.000 kilometara, a potencijalno i do 5.000 kilometara. Na taj način bi, prema njegovim riječima, veći dio Evrope bio u dometu, dok Sjedinjene Američke Države ne bi bile direktno ugrožene.
Još jedan ruski vojni analitičar, Vladislav Shuriginon je ranije izjavio da je Orešnik dizajniran da probije čak i najsavremenije sisteme protivraketne odbrane. Dodao je da projektil ima sposobnost da uništi duboko ukopane i jako utvrđene ciljeve, uključujući bunkere, bez potrebe za nuklearnom bojevom glavom.
Novi adut iz ruskog arsenala
Orešnik (ruski: lešnâk) je mobilni balistički raketni sistem srednjeg dometa opremljen hipersoničnom raketom. Iako ga Vladimir Putin predstavlja kao potpuno novi sistem koji nije modernizacija starijih sovjetskih tehnologija, mnogi zapadni analitičari smatraju da se radi o derivatu interkontinentalne balističke rakete. RS-26 Rubež. Taj projektil je razvijen dok je još bio na snazi Sporazum o nuklearnim snagama srednjeg dometa (INF), kojim je zabranjeno oružje dometa od 500 do 5.500 kilometara. Sjedinjene Države optužile su Rusiju da je prekršila sporazum duž granice, iz kojeg se na kraju povukla 2018.
Prema rečima komandanta ruskih strateških raketnih snaga, general-potpukovnika Sergey Karakaevrazvoj Orešnika počeo je u julu 2023. godine, što bi značilo da je od koncepta do borbene primjene prošlo manje od dvije godine – neobično kratak period koji ukazuje na visok strateški prioritet projekta.
Destruktivna moć ‘poput meteorita’
Ono što Orešnika čini posebno opasnim je kombinacija brzine, dometa i razorne snage. Projektil dostiže brzinu veću od 10 Maha, tj 12.000 kilometara na sat. Sa dometom do 5.500 kilometara, može pogoditi bilo koju metu u Evropi iz dubine ruske teritorije.
Portal ruske vlade Objašnjavam.rf objavljene su procjene prema kojima bi Orešnik sa lansirnog mjesta Kapustin Jar stigao do sjedišta NATO-a u Briselu za 17 minuta, do zrakoplovne baze Ramstein u Njemačkoj za 15 minuta, a do američke baze protivraketne odbrane u Poljskoj za samo 11 minuta.
❗️Rusija počinje masovnu proizvodnju raketnog sistema “Orešnik”.
✔️ Domet – 5500 km
✔️ Brzina – 10 maha (12.380 km/h!)
✔️ Snaga bojeve glave – 1,5 tona💥 Već dokazano na delu: u novembru 2024. godine sistem je uspešno udario u fabriku “Južmaš” u Dnjepru.
🇷🇺 Novo… pic.twitter.com/Rx09bGHejK
— Zlatti71 (@Zlatti_71) 4. avgusta 2025
Putin je slikovito opisao njegov efekat upoređujući ga sa udarom meteorita.
- Sistem oslobađa desetine bojevih glava koje pogađaju cilj brzinom od 10 Maha. Temperatura udarnih elemenata dostiže 4000 stepeni Celzijusa, što je blizu temperaturi površine Sunca. Zbog toga se sve u epicentru eksplozije pretvara u prašinu i elementarne čestice – rekao je Putin i dodao da projektil može uništiti i duboko ukopane, snažno utvrđene objekte.
ODLIČNO ORUŽJE
360°
Putinov projekat Orešnik: ‘Lešnik’ košta 10 miliona evra i leti deset puta brže od zvuka
Raketa može nositi konvencionalni ili nuklearni teret. U konvencionalnoj verziji nosi do 1,5 tona eksploziva, dok nuklearna verzija može imati snagu do 900 kilotona, što je ekvivalentno Na Hirošimu je bačeno 45 bombi. Cijena jedne rakete procjenjuje se na više od deset miliona evra.
Strateško raspoređivanje u Bjelorusiji
Ključna tehnička karakteristika Orešnika je njegova MIR (Višestruko nezavisno ciljano vozilo za ponovno ulazak). To znači da jedna raketa nosi više (između šest i osam) nezavisno vođenih bojevih glava, od kojih svaka može pogoditi zaseban cilj. Ovo drastično otežava presretanje odbrambenih sistema. Tokom napada na fabriku Južmaš u Dnjepru u novembru 2024. godine, ukrajinska protivvazdušna odbrana je priznala da nije uspela da presretne raketu zbog njene brzine i putanje u gornjim slojevima atmosfere.
– Trenutno nema načina da se Ukrajina suprotstavi ovom oružju. Spremni smo za svaki razvoj. Ako neko još sumnja u to, ne treba… – rekao je tada Putin.
Međutim, ostaje pitanje efikasnosti ovog oružja u konvencionalnoj ulozi. Iako je Putin tvrdio da je postrojenje u Dnjepru “pretvoreno u prah”, satelitski snimci pokazuju oštećenje krovova, ali ne i potpuno uništenje. Balističke rakete ovog tipa tradicionalno imaju manju preciznost od taktičkih projektila, što njihovu upotrebu sa konvencionalnim bojevim glavama čini manje efikasnom, ali ne manje opasnom.
Kremlj tvrdi da oružje poput Orešnika smanjuje potrebu za upotrebom nuklearnog oružja, nudeći opciju strateškog udara konvencionalnim sredstvima. Analitičari, međutim, to vide kao opasnu doktrinu “prednuklearnog odvraćanja” – slanja “posljednjeg upozorenja” prije moguće upotrebe nuklearnog oružja.
