Sukob između Irana i Izraela potvrđuje da je cyber domen postao strateški operativni sloj savremenog ratovanja.
Cyber napadi se koriste kao instrument pre-kinetičkog djelovanja, sa ciljem degradacije komandno-kontrolnih sistema (C2), kompromitacije obavještajnih mreža i destabilizacije kritične infrastrukture prije ili paralelno sa fizičkim operacijama.
Osvrt prof. dr. Hadžiba Salkića
Tehnološki, obje strane koriste napredne APT operacije, zero-day eksploite, napade na ICS/SCADA sisteme, destruktivni malware (wiper), DDoS kampanje visokog intenziteta, te sofisticirane phishing i spear-phishing operacije. Posebno zabrinjava upotreba AI-potpomognutih alata za automatizovano mapiranje meta, analizu ranjivosti i generisanje uvjerljivih dezinformacijskih sadržaja.
U takvom modelu djelovanja, cyber operacije služe i kao alat za strateško izviđanje i kao sredstvo psihološkog pritiska.
Omjer snaga pokazuje kvalitativnu prednost Izraela u preciznim, visoko ciljanom operacijama i integraciji cyber kapaciteta sa vojnom doktrinom. Iran, s druge strane, primjenjuje asimetrični pristup — oslanja se na volumen napada, proxy aktere i kontinuirano iscrpljivanje protivničkih sistema. Ta kombinacija stvara dinamičnu ravnotežu u kojoj nijedna strana nije apsolutno dominantna.
Najveća bojazan leži u refleksijama na civilnu infrastrukturu i globalne mreže. Cyber operacije nemaju geografsku barijeru; napadi se mogu preliti na treće države kroz lanac dobavljača, cloud infrastrukturu ili međunarodne telekomunikacijske sisteme. Time lokalni sukob dobija globalnu digitalnu dimenziju.
Zaključno, cyber komponenta ovog konflikta pokazuje da je otpornost informacionih sistema, sposobnost brze detekcije i koordinisani odgovor postali presudni elementi nacionalne sigurnosti.
U savremenom ratu, digitalna nadmoć znači stratešku prednost — ali i trajnu izloženost globalnim refleksijama.
Preuzeto sa: crna-hronika.info
