Postavlja se pitanje koje odjekuje filmskom industrijom: kako je vampirski film uspio postati najvažnije kinematografsko ostvarenje godine i favorit Akademije?
Kada je Akademija filmske umjetnosti i nauke objavila nominacije za 98. dodjelu Oskara, Hollywood je bio zatečen. Film koji je prednjačio na listi nije bila očekivana prestižna neizvjesna završnica ili biografski film, već krvavi, bučni i beskompromisni horor-mjuzikl smješten u rasno podijeljenom Mississippiju 1930-ih. “Grešnici” reditelja Ryan Coogler ne samo da su se probili na veliku scenu, već su je i okupirali i osigurali rekordnih, gotovo nezamislivih 16 nominacija. Time je oboren dugogodišnji rekord od četrnaest nominacija koje dijele klasici kao što su “Sve o Evi”, “Titanik” i “La La Land”. Postavljeno je pitanje koje odjekuje u industriji: kako je vampirski film uspio postati najvažnije kinematografsko ostvarenje godine i miljenik Akademije?
SMIJEH I HAOS
Književnost i kultura
Gledali smo film ‘Vjenčanje’: Thompson nije izostao, a da li je film opravdao hype?
Odgovor leži u koktelu žanrova koji je Kugler, poznat po filmovima “Creed” i “Black Panther”, pomiješao nevjerovatnom vještinom. “Sinners” je zapravo više od priče o vampirima. Oni su duboko slojevita alegorija o gresima Amerike, istorijska neizvjesna završnica, južnjačka gotika i slavlje bluz muzike, sve umotano u odeću horora prepunog akcije.
Radnja filma smještena je 1932. godine, u srcu delte Misisipija, u vrijeme kada su zakoni Jima Crowa brutalno provodili rasnu segregaciju. Braća blizanci Smoke i Stack vraćaju se na onaj svijet, obojica su fantastično glumili u dvostrukim ulogama Michael B. Jordankoji je za svoj trud zaradio prvu nominaciju za Oskara u karijeri.
Nakon što su preživjeli Prvi svjetski rat i suočili se s Al Caponeovim bandama u Čikagu, braća se vraćaju kući s planom da otvore “džuke joint”, mjesto radosti, muzike i utočišta za svoju zajednicu. Njihov san o sigurnosti, međutim, ubrzo se pretvara u noćnu moru kada se suoče ne samo s lokalnim rasistima, već i sa drevnim, natprirodnim zlom.
Coogler spretno isprepliće dvije vrste čudovišta: čudovišta iz stvarnog života u obliku članova Ku Klux Klana i metaforične, ali jednako smrtonosne vampira. U filmu vampiri su prikazani kao bledi stranci koji pevaju zavodljive irske narodne pesme kako bi namamili svoje žrtve. Oni služe kao snažna alegorija za kulturnu i fizičku eksploataciju crnačkog stanovništva. Film postavlja uznemirujuće pitanje: ko je veće čudovište?
Posebnu pohvalu zaslužuje muzika. Blues nije samo pozadina, već i aktivni učesnik akcije. Kritičari su film opisali kao spoj kultnog klasika “Od sumraka do zore” i ozbiljnog “arthouse” pristupa temama rase i istorije.
Akademija je decenijama tretirala horor žanr kao nešto “trashy” što uvijek prođe ispod radara. Filmovi poput “Egzorcista” ili “Kad jaganjci utihnu” bili su izuzeci koji su dokazali pravilo. Često su nagrađivani jer bi se mogli tumačiti kao psihološki triler, a ne kao čisti horor. Noviji primjeri poput “Trči!” ili “Crni labud” dobili su priznanje jer su stigli sa jakim autorskim pečatom ili kao oštra društvena satira. “Sinners” su, međutim, odbili da igraju po tim pravilima. Film je bez izvinjenja u pogledu žanrovske prirode, ali s ponosom pokazuje svoju krvavu, senzualnu i grotesknu stranu i dokazuje da se umjetnička vrijednost i dubina mogu pronaći čak i u pričama s vampirskim očnjacima.
Šesnaest nominacija očigledno nije samo priznanje. Film je bio nominovan u gotovo svim glavnim kategorijama: za najbolji film, režiju, originalni scenario, glavnog glumca (Jordan) i sporednu ulogu (Delroy Lindo I Wunmi Mosaku). Zasluženo priznanje dobio je i tehnički tim, uključujući i kompozitora Ludwig Göranssonscenograf Hannah Beachler i kostimograf Ruth E. Carterkoja je svojom petom nominacijom postala najnominovanija crnka u istoriji Oskara. Posebno je značajna nominacija za fotografiju Jesen Durald Arkapawtek četvrta žena u istoriji koja je nominovana u toj kategoriji.
POGLEDAJTE VIDEO:
I sam Coogler je bio iznenađen brojem nominacija. On je u izjavi za medije rekao da je njegov otac jedini koji je tačno brojao na dan objave.
– Tata je brojao pored mene. I kad je rekao da je šesnaest, rekla sam mu: ‘Tata, nisi u pravu. Nema šanse da ih ima toliko’ – prisjetio se reditelj.
S budžetom od oko 90 miliona dolara, film je zaradio impresivnih 368 miliona dolara na svjetskim blagajnama, što ga čini jednim od najuspješnijih originalnih filmova posljednje decenije. Ima skoro savršenih 97 posto pozitivnih ocjena na Rotten Tomatoesu.
Uspjeh “The Sinner” je vrhunac rastućeg pokreta poznatog kao “Black Horror”, koji koristi elemente fantazije i horora za istraživanje povijesnih trauma i društvenih nepravdi. Film je pokrenuo važne razgovore o tome kako se žanrovski film može koristiti kao platforma za ozbiljne društvene komentare.
Iako je film sada apsolutni favorit po broju nominacija, put do Oskara nije zagarantovan. Istorija nas uči da najveći broj nominacija ne znači nužno i najveći broj osvojenih statueta. Konkurencija je jaka, uglavnom u vidu filma “Jedna bitka za drugom”, koji ga prati sa trinaest nominacija. Ali bez obzira na to koliko će Oskara “Sinners” poneti kući 16. marta, njihov uticaj je već neizbrisiv.
