Analitičari upozoravaju na dugoročne posljedice po avioindustriju i svjetsku trgovinu
Globalni zračni saobraćaj suočava se s najdubljim poremećajem još od pandemije Covid-19, dok eskalacija sukoba između Sjedinjenih Američkih Država, Izraela i Irana proizvodi lančanu reakciju širom svijeta.
Višednevna zatvaranja aerodroma na Bliskom istoku, masovna otkazivanja letova i nagli rast cijena nafte stvaraju savršenu oluju za avioindustriju, ali i za stotine hiljada putnika koji su ostali zaglavljeni na različitim kontinentima.
Samo u ponedjeljak otkazano je 1.239 letova, dok je tokom vikenda globalno obustavljeno više od 5.900 letova, prema podacima platforme FlightAware. Time su poremećaji u zračnom saobraćaju dodatno produbljeni, a industrija se našla u situaciji koja sve više podsjeća na haos iz vremena zatvorenih granica i globalnih lockdowna.
Najprometniji aerodromi Bliskog istoka, uključujući one u Dubaiju, Abu Dabiju i Dohi, ostali su zatvoreni treći dan zaredom. Vodeće regionalne aviokompanije, poput Emiratesa, Etihada i Qatar Airwaysa, suspendirale su stotine letova, dok su i prijevoznici izvan regije, uključujući Air Indiju, počeli otkazivati linije prema Evropi i Sjevernoj Americi. Zračni prostor iznad Irana, Iraka, Kuvajta, Izraela, Bahreina, Ujedinjenih Arapskih Emirata i Katara gotovo je u potpunosti ispražnjen, što je poremetilo globalne rute i produžilo letove na alternativnim pravcima.
Posljedice su se brzo proširile izvan Bliskog istoka. Putnici su ostali blokirani na aerodromima od Balija do Frankfurta, dok se aviokompanije bore da reorganizuju mreže letova u realnom vremenu, često bez jasnih rokova za normalizaciju.
„Za putnike, nema načina da se ovo ublaži“, rekao je Henry Harteveldt, analitičar avioindustrije i predsjednik Atmosphere Research Group.
„Trebate se pripremiti za kašnjenja ili otkazivanja u narednim danima dok se ovi napadi razvijaju i, nadamo se, završe“, dodao je.
Kriza se ne zaustavlja samo na putničkom saobraćaju. Zaljev predstavlja jednu od najvažnijih tačaka globalnog zračnog tereta, a zatvaranje neba iznad tog područja prijeti ozbiljnim poremećajima u lancima snabdijevanja. Analitičari upozoravaju da bi produženi prekidi mogli imati dugotrajan i sistemski utjecaj na svjetsku trgovinu.
Finansijska tržišta već reflektuju zabrinutost. Dionice vodećih aviokompanija bilježe pad, dok je cijena nafte Brent skočila za 13 posto, dosegnuvši oko 80 dolara po barelu. Pojedine prognoze upozoravaju da bi, u slučaju daljnje eskalacije, cijena mogla rasti i prema 100 dolara, što bi dodatno povećalo troškove aviooperacija i pritisak na cijene karata.
„Rizik od dugotrajnog poremećaja glavni je problem iz perspektive komercijalne avijacije“, upozorio je Ian Petchenik iz Flightradar24.
Ukoliko se sukob ne smiri u kratkom roku, avioindustrija bi se mogla suočiti s krizom koja po razmjerama i trajanju nadilazi sve izazove s kojima se suočila nakon pandemije, dok bi globalna mobilnost još jednom postala taoc geopolitičkih sukoba.
Preuzeto sa: crna-hronika.info
