Umjesto više slobodnog vremena i manje stresa, rad koji uključuje upotrebu vještačke inteligencije kod nekih zaposlenih izaziva osjećaj „mentalne magle“ i preopterećenosti.
Istraživanje Boston konsalting grupe ukazuje na to da nadgledanje više AI agenata može da bude iscrpljujuće gotovo kao upravljanje timom ljudi.
Tri tipa ljudi u eri vještačke inteligencije – ko će uspjeti, a ko zaostati
Kada se navode koristi od upotrebe vještačke inteligencije na radnom mjestu, naglašava se sličnost sa radom tima ljudi kojima možete da delegirate svoj dosadan posao. To vas oslobađa obaveze da strateški razmišljate i možda, ali samo možda, pruža mogućnost da odete na dužu pauzu za ručak ili da se vratite kući ranije. Ili možda čak budete produktivniji, zaradite više novca.
Ali, kao što svi koji su imali šefa ili su bili šefovi znaju, rukovođenje je posao koji dolazi uz posebnu vrstu stresa i dosade. I to se ne mijenja ako dotični „ljudi“ uopšte nisu ljudi.
AI agenti iscrpljuju
Za učesnike u nedavnoj studiji koju je sprovela Boston konsalting grupa, iskustvo nadgledanja više AI agenata, autonomnog softvera koji je dizajniran da izvršava zadatke, a ne samo da izbacuje informacije poput četbota, izazvalo je akutan osjećaj „zujanja“ – osjećaj maglovitosti koji je iscrpljivao radnike i činio da moraju da se bore da budu koncentrisani.
Autori studije to nazivaju „prženje mozga izazvano vještačkom inteligencijom“ (AI brain fry), što je definisano kao mentalni zamor „od prekomjerne upotrebe ili nadgledanja alata zasnovanih na VI izvan sopstvenih kognitivnih kapaciteta“.
„Suprotno obećanju da će imati više vremena za fokusiranje na smislen posao, žongliranje i obavljanje više zadataka istovremeno mogu postati karakteristike rada sa vještačkom inteligencijom“, napisali su u studiji koju je prošle nedjelje objavio časopis Harvard Business Review.
„Ovaj mentalni napor koji je doveden u vezu sa vještačkom inteligencijom nosi znatne troškove u obliku učestalijih grešaka zaposlenih, zamora od donošenja odluka i namjere da se da otkaz.“
„Bilo je kao da imam desetak otvorenih tabova u glavi i svi se bore za pažnju. Uhvatio sam sebe kako ponovo čitam iste stvari, preispitujem se mnogo više nego obično i postajem čudno nestrpljiv. Moje razmišljanje nije bilo poremećeno, samo zagušeno nečim poput mentalne buke“, opisao je istraživačima jedan viši menadžer u oblasti inženjeringa.
Ovo je samo jedan novi sporedni efekat napora rukovodilaca kompanija da natjeraju radnike da više koriste vještačku inteligenciju.
„Poslovni bućkuriš“ vodi u „kognitivnu predaju“
Prošle jeseni, u izvještaju Poslovnog pregleda Harvarda (Harvard Business Review) zabilježena je pojava pošasti pod nazivom „poslovni bućkuriš“ (workslop) – besmisleni mejlovi, prezentacije i predstavljanje ideja koje generiše vještačka inteligencija, a koji na kraju stvaraju više posla za kolege koje moraju da poprave ono što je bot pogriješio.
„Poslovni bućkuriš“ odražava neku vrstu „kognitivne predaje“ u kojoj se radnici osjećaju nemotivisano, dajući vještačkoj inteligenciji posao i ne obraćajući zapravo pažnju na rezultat, navodi psihijatar Gabrijela Rozen Kelerman, koja je koautorka oba izvještaja.
„Prženje mozga je gotovo suprotno… To je kao pokušaj da se razgovara tet-a-tet sa vještačkom inteligencijom – inteligencija sa inteligencijom“.
Frančesko Bonači, izvršni direktor kompanije “Cua AI”, koja razvija AI agente, opisao je svoj zamor od vještačke inteligencije kao „paralizu vajb kodiranja“ (referenca na trend Silicijumske doline gdje se rade manje precizni projekti uz pomoć VI umjesto tradicionalnog kodiranja).
„Svaki dan završavam iscrpljen, ne od samog posla, već od upravljanja procesima na poslu“, napisao je Boanči prošlog mjeseca na društvenoj mreži X (nekadašnji Tviter). „Šest otvorenih zadataka, četiri polunapisane funkcije, dva ‘brza rješenja’ koja su iznjedrila zečje rupe i sve veći osjećaj da potpuno gubim nit.“
Donekle, i „prženje mozga“ i „poslovni bućkuriš“ mogu biti dio našeg odrastanja u VI okruženju. Zamislite da uzmete kancelarijskog radnika srednjih godina iz 1986. godine, stavite ga na radno mjesto iz 2026. godine i zamolite ga da pošalje 10 imejlova, odgovori na poruke uz Sleka i čuje se preko Zuma sa timom za društvene medije u kojem svi rade od kuće.
Očekivano je izvjesno kognitivno preopterećenje takvog zaposlenog. Naravno, ljudi uče kako da budu menadžeri sve vrijeme.
„Mislim da je ovo potencijalno privremena situacija. Ovo su alati koje ranije nismo imali“, rekao je Metju Krop, koautor studije o prženju mozga i generalni direktor kompanije BCG.
Krop je uporedio iskustvo nekoga ko radi sa više alata zasnovanih na VI sa iskustvom nekoga ko je tek naučio da vozi i kome je poklonjen ferari. Možete ići veoma brzo, ali je lako izgubiti kontrolu.
Naravno, čak i profesionalci na polju tehnologije ponekad imaju poteškoća da kontrolišu svoje AI asistente. Prošlog mjeseca, direktorka za bezbjednost i usklađivanje vještačke inteligencije u „Meti“ tvitovala je o svom iskustvu gledajući kako su botovi skoro skroz obrisali njeno prijemno sanduče bez dozvole.
I Metju Krop i Gabrijela Rozen Kelerman naglasili su da rezultat studije nije bio u potpunosti negativan. Ono što jeste bilo iznenađujuće je da su ljudi koji su doživjeli „prženje mozga“ manje bili skloni sagorijevanju (burnout), koje je definisano kao stanje hroničnog stresa na radnom mjestu koje se vremenom nakuplja i čini da zaposleni loše rade.
„Prženje mozga“ je akutno iskustvo, kako ga učesnici opisuju. „Kada naprave pauzu, to nestane“, kaže Kelerman.
Preuzeto sa: www.slobodna-bosna.ba
